Les 14B Stemmen met flageoletten

<- Een volgende les…

 

Stemmen met flageoletten.

In de vorige les over stemmen hebben we het stemmen van de gitaar gedaan door het vergelijken elk van de snaren met een geluidsfragment.

We hebben ook gezien dat we de snaren kunnen vergelijken met elkaar door steeds het vijfde vakje in te drukken en de volgende snaar hiermee te vergelijken (en één keer de uitzondering, het vierde vakje). Maar als we zo elke snaar, snaar voor snaar gaan vergelijken, dan lopen we het risico dat eenmaal bij de laatste snaar, we toch niet helemaal zuiver gestemd hebben. Het zou natuurlijk het mooiste zijn als we alle snaren rechtstreeks kunnen stemmen vanaf één enkele snaar. Dat gaan we leren in deze les!

Op een aantal plekken op de gitaar kunnen we zogenaamde flageoletten maken. Dat is geen toon die uit een hobo of klarinet komt zoals het icoontje van de les misschien laat vermoeden, maar het is wel een karakteristieke toon die ontstaat. Hoe dat allemaal werkt mag je zelf opzoeken, maar feit is dat we de snaar heel licht indrukken waardoor de snaar, als we dit op de helft van de snaar doen met een twee keer zo hoge frequentie gaat trillen. Als we dit trucje toepassen op één derde van de snaar, dan gaat de snaar drie keer zo hoog klinken. Of vier keer zo hoog op één vierde van de snaar… Op deze manier kunnen we dus veel hogere tonen maken op de vijfde snaar (de A snaar) die we gestemd hebben met de stemvork.

Probeer eerst maar eens die flageoletten te vinden op je gitaar met de volgende oefening:

Leg je pink heel voorzichtig gestrekt op de vijfde snaar en sla aan dicht bij de kam. Probeer eerst eens de flageolet te maken BOVEN de 12e fret. Druk het hokje niet in, maar leg je pink gestrekt voorzichtig op de snaar boven de fret. Sla aan dicht bij de kam en haal je vinger van de snaar af als je de snaar hebt aangeslagen.

  • probeer dit boven de 12e fret
  • boven de 7e fret
  • boven de 5e fret

Op deze wijze kunnen we tonen maken op de A snaar die weer overeenkomen met andere tonen op de overige snaren. Dan kunnen we alle snaren vanaf de vijfde snaar vergelijken!

Dat gaat als volgt:

Natuurlijk gaan we eerst de A snaar stemmen. Zoals je in het plaatje hierboven kunt zien is de flageolet van de 5e fret gelijk aan de stemvork. Flageolet 5 op de 5e snaar = stemvork.

De 5e snaar is hiermee gestemd.

Dan gaan we de E (zesde) snaar stemmen: Flageolet 7 op de 5e snaar = Flageolet 5 op de 6e snaar.

De E snaar is gestemd.

Dan de D (vierde) snaar: Flageolet 5 op de 5e snaar = Flageolet 7 op de 4e snaar.

De D snaar is oke.

Dan de G (derde) snaar: Flageolet 12 op de 5e snaar = Hokje 2 op de 3e snaar (zoals te zien in het plaatje hierboven).

De B (tweede) en E (eerste) snaar: Flageolet 7 op de 5e snaar = Hokje 5 op de 2e snaar = open 1e snaar (zoals te zien in het plaatje hierboven).

Als je voordat je gaat spelen het bovenstaande schema volgt, dan zul je al heel snel de snaren, noten en flageoletten kennen die gelijk zijn. In het begin is het even oefenen met luisteren, maar na een paar keer draai je je snaren ‘bijna’ altijd de goede kant op en is je gitaar mooi gestemd!

<- Een volgende les…